Unravelling decline of physical functioning in acutely hospitalized older patients: From risk factors to targeted intervention

Ontrafelen van verlies van fysiek functioneren bij acuut
opgenomen ouderen: Van risicofactoren naar gepersonaliseerde behandeling.

In hoofdstuk 1 wordt een overzicht gegeven van het kader waarin dit onderzoek
is uitgevoerd. Het toenemend aantal oudere volwassenen met chronische ziekten
en daaruit voortvloeiende beperkingen leidt tot een van de grootste wereldwijde
uitdagingen in gezondheidszorg. Ouderen worden vaak opgenomen in een
ziekenhuis voor acute ziekte of vallen, waarbij 30-60% van de ouderen een
‘Hospital Associated Disability (HAD)’ ervaart, zelfs wanneer de ziekte met succes
wordt behandeld. Het verlies van het uitvoeren van activiteiten in het dagelijks
leven (ADL’s) na een ziekenhuisopname heeft gevolgen voor zelfzorg, zelfstandig
wonen en participatie in de samenleving, die vaak op de proef worden gesteld
door een grotere afhankelijkheid van zorg en/of mantelzorgers. Deze negatieve
spiraal leidt tot een toename van de vraag naar langdurige gezondheidszorg en
tot kosten voor de samenleving. Dit proefschrift had tot doel de mechanismen
van HAD te ontrafelen door veranderingen in spiermassa, spierkracht en fysiek
functioneren tijdens en na ziekenhuisopname in samenhang met psychosociaal
functioneren bij acuut opgenomen oudere patiënten vast te stellen.
Hoofdstuk 2 van deze thesis beschrijft de impact van ziekenhuisopname na
een heupfractuuroperatie bij oudere patiënten op het herstel van het fysiek
functioneren. Er is een retrospectieve studie uitgevoerd met 267 patiënten met
een gemiddelde leeftijd (standaarddeviatie) van 84,0 (6,9) jaar. Deze studie laat
zien dat verschillend trajecten van herstel op basis van de Katz ADL-index werden
geïdentificeerd vanaf ziekenhuisopname tot een jaar follow-up. Deze studie laat
zien dat er een toename van het aantal beperkingen is te zien na een heupoperatie
en dat 80% van de ouderen na een heupfractuuroperatie niet terugkeert op het
niveau van voor ziekenhuisopname.
Hoofdstuk 3 presenteert het protocol voor de Hospital-ADL studie met een
overzicht van de onderzoeksopzet en de uitgevoerde metingen. De Hospital-
ADL-studie is een multicenter, observationele, prospectieve cohortstudie
met 400 patiënten (>70 jaar) die acuut zijn opgenomen op afdelingen Interne
Geneeskunde, Cardiologie of Geriatrie van zes ziekenhuizen in Nederland.
Gegevens zijn verzameld bij ziekenhuisopname, ontslag uit het ziekenhuis en op
één, twee en drie maanden na ontslag. Het doel van de Hospital-ADL-studie is
om het mechanisme van ‘Hospital Associated Disability’ (HAD) te ontrafelen
door het uitvoeren van sociale, fysieke en psychologische metingen door een
multidisciplinaire onderzoeksgroep.
150
Chapter 9
Hoofdstuk 4 beschrijft de longitudinale associatie tussen spierkracht en mobiliteit
bij acuut gehospitaliseerde oudere patiënten. In een multicenter, prospectieve,
observationele cohortstudie werden metingen gedaan bij 391 oudere patiënten
met een gemiddelde (standaarddeviatie) leeftijd van 79,6 (6,7) bij opname,
ontslag, één en drie maanden na ontslag. Mobiliteit werd beoordeeld door
de De Morton Mobility Index (DEMMI) en spierkracht door de JAMAR. De
longitudinale associatie tussen spierkracht en mobiliteit werd geanalyseerd met
een Linear Mixed Model en gecontroleerd op mogelijke confounders. Spierkracht
was longitudinaal geassocieerd met mobiliteit, zelfs na correctie voor factoren als
leeftijd, cognitieve stoornissen, angst om te vallen en depressieve symptomen.
Interventies om de mobiliteit te verbeteren, inclusief spierkracht, zijn aanbevolen
bij acute gehospitaliseerde oudere volwassenen.
Hoofdstuk 5 richt zich op de longitudinale veranderingen van spiermassa,
spierkracht en fysieke prestaties bij oudere patiënten tijdens ziekenhuisopname tot
drie maanden na ontslag uit het ziekenhuis. In deze prospectieve observationele
cohortstudie werden 343 patiënten, met een gemiddelde (standaarddeviatie)
leeftijd van 79,3 (6,6) jaar en 49% vrouw, beoordeeld bij opname, ontslag, één
en drie maanden na ontslag. Spiermassa en handknijpkracht nemen af en fysieke
prestaties verbeteren tijdens en na ziekenhuisopname. Drie maanden na ontslag
bereiken spiermassa, handknijpkracht en fysieke prestaties niet de normatieve
niveaus. Onze resultaten benadrukken dat in de overgang van het ziekenhuis
naar de thuissituatie verbetering van spiermassa, spierkracht en fysieke prestaties
aanbevolen is, wat mogelijk zou kunnen zijn door oefeningen op maat voor de
oudere patiënt.
De studie in Hoofdstuk 6 beschrijft het aantal stappen dat oudere patiënten
zetten tijdens ziekenhuisopname en de eerste week na ontslag en de associatie
met functionele achteruitgang na ontslag. In deze studie werden 188 patiënten
geïncludeerd met een gemiddelde leeftijd (standaarddeviatie) van 79,1 (6,7).
Een maand na ontslag ondervond 33/174 (19%) functionele achteruitgang. Het
mediane aantal stappen was 656 (interkwartiel bereik (IQR), 250-1146) op de
laatste dag van ziekenhuisopname. Het aantal stappen nam toe tot 1750 (IQR,
675–4.114) één dag na ontslag tot 1997 (IQR, 938–4.098) stappen zeven dagen
na ontslag. Er was een significant verband tussen het aantal stappen na ontslag
en functionele achteruitgang een maand na ontslag. Fysieke prestaties en fysieke
activiteit tijdens ziekenhuisopname zijn mogelijk de sleutel tot het verhogen van
het aantal stappen na ontslag. Het aantal stappen een week na ontslag is een
veelbelovende indicator voor functionele achteruitgang een maand na ontslag.
Hoofdstuk 7 beschrijft een Delphi-consensus studie met drie rondes door een
internationaal panel over een oefeninterventie, een Core Outcome Set (COS)
van meetinstrumenten en overdrachtsinformatie om functionele achteruitgang
te voorkomen, voor acuut opgenomen oudere patiënten in de overgang van
151
Samenvatting
Chapter 9
ziekenhuis naar huis. Vijftien experts uit acht landen namen deel aan het panel
met consensus voor 90% van de stellingen. Continuering van een oefeninterventie
voor oudere patiënten in de overgang van ziekenhuis naar huis, werd door ons
panel van deskundigen als essentieel beschouwd. Deze Delphi-studie biedt
aanknopingspunten voor een gepersonaliseerde oefeninterventie, COS en
overdrachtsinformatie, gericht op het voorkomen van functionele achteruitgang
bij oudere patiënten na ontslag uit het ziekenhuis.
In Hoofdstuk 8 worden de resultaten van de studies samengevat, de
gepresenteerde methodologische overwegingen over de studies en de klinische,
educatieve en wetenschappelijke implicaties voor toekomstig onderzoek
besproken. Dit proefschrift toont het belang aan van fysieke factoren zoals
spiermassa, spierkracht en fysieke prestaties bij het ontstaan van functionele
achteruitgang na ziekenhuisopname. In het ontstaan van functieverlies na een
acute ziekenhuisopname bij ouderen spelen de fysieke factoren een belangrijke
rol en het voorstel is om fysieke factoren op te nemen in het model van Covinsky.
Het meten van alle factoren van het model inclusief de fysieke factoren, zou
fysiotherapeuten en andere zorgverleners kunnen helpen om patiënten te
identificeren die baat kunnen hebben bij op maat gemaakte bewegingsinterventie
om functionele achteruitgang te voorkomen of te herstellen.